Nauka o dotyku #10 Dlaczego ciało potrzebuje powrotu do równowagi? Dotyk a układ nerwowy

Przez większość dnia nasze ciało wykonuje ogromną pracę, której nawet nie zauważamy.

Reguluje oddech.

Przyspiesza lub zwalnia pracę serca.

Kontroluje napięcie mięśni.

Reaguje na informacje z otoczenia.

Wszystko po to, aby utrzymać nas w stanie równowagi.

Za wiele z tych procesów odpowiada autonomiczny układ nerwowy – system, który działa niezależnie od naszej świadomej kontroli.

To właśnie on decyduje, czy organizm powinien być gotowy do działania, czy może przejść w stan odpoczynku i regeneracji.

Dwa tryby działania organizmu

Układ nerwowy człowieka można w uproszczeniu opisać jako system dwóch przeciwstawnych stanów.

Pierwszy związany jest z mobilizacją.

To moment, kiedy musimy działać, reagować i rozwiązywać problemy. Aktywuje się współczulna część układu nerwowego, odpowiedzialna za reakcję stresową.

Drugi to regeneracja.

W tym stanie organizm może odpoczywać, odbudowywać zasoby i wracać do równowagi. Odpowiada za niego przede wszystkim przywspółczulna część układu nerwowego.

Problem współczesnego człowieka polega na tym, że bardzo często pozostajemy zbyt długo w pierwszym trybie.

Jaką rolę odgrywa dotyk?

Badania nad dotykiem pokazują, że spokojny, przewidywalny kontakt fizyczny może wspierać aktywację procesów związanych z regeneracją.

Nie chodzi o każdy rodzaj dotyku.

Znaczenie ma przede wszystkim kontakt, który jest bezpieczny, akceptowany i dostosowany do osoby, która go doświadcza.

Taki dotyk może wpływać na:

• obniżenie napięcia,

• spowolnienie reakcji stresowej,

• zmniejszenie pobudzenia organizmu.

W praktyce oznacza to, że ciało otrzymuje informację:

„Nie musisz być cały czas w gotowości”.

Ciało potrzebuje sygnałów bezpieczeństwa

Nasz układ nerwowy nieustannie interpretuje otoczenie.

Ocenia, czy możemy odpocząć.

Czy jesteśmy bezpieczni.

Czy mamy przestrzeń na regenerację.

Dotyk jest jednym z najstarszych sposobów przekazywania takich informacji.

Już od pierwszych chwil życia kontakt z drugim człowiekiem pomaga regulować podstawowe funkcje organizmu.

Ta zdolność pozostaje z nami również w dorosłości.

Co to oznacza w praktyce?

Regeneracja nie zaczyna się dopiero wtedy, kiedy kończy się stres.

Wymaga aktywnego sygnału, że organizm może przełączyć się na odpoczynek.

Dla jednej osoby będzie nim spacer.

Dla innej spokojny oddech, muzyka albo kontakt z bliską osobą.

Dla wielu ludzi takim sygnałem może być również świadomy dotyk.

Nie dlatego, że działa w sposób magiczny.

Dlatego, że jest jednym z naturalnych mechanizmów regulacji człowieka.

Źródła:
McGlone, F., Wessberg, J., & Olausson, H. (2014). Discriminative and affective touch: Sensing and feeling.
Coan, J. A., Schaefer, H. S., & Davidson, R. J. (2006). Lending a Hand: Social Regulation of the Neural Response to Threat.