Nauka o dotyku #7 Dotyk -pierwszy język człowieka. Czego uczą nas badania nad wcześniakami?
Zanim dziecko nauczy się mówić, zanim zacznie rozpoznawać twarze i zanim zrozumie świat poprzez słowa, poznaje go poprzez dotyk.
To właśnie dotyk jest jednym z pierwszych sposobów komunikacji człowieka.
Nie przekazuje informacji w taki sposób jak język. Nie opisuje rzeczywistości. Ale mówi coś równie ważnego:
Jesteś bezpieczny. Jesteś zaopiekowany. Nie jesteś sam.
Współczesna neonatologia pokazuje, że ten pierwszy kontakt ma znaczenie nie tylko emocjonalne, ale również biologiczne.
Dlaczego badano dotyk u wcześniaków?
Dzieci urodzone przedwcześnie często przychodzą na świat w momencie, kiedy ich organizm nie jest jeszcze w pełni przygotowany do samodzielnego funkcjonowania.
Układ nerwowy, układ odpornościowy i mechanizmy regulacji stresu nadal intensywnie się rozwijają.
Wcześniaki przebywają również często w środowisku, które jest konieczne dla ich bezpieczeństwa, ale jednocześnie pełne intensywnych bodźców: dźwięków aparatury, światła, procedur medycznych.
Naukowcy zaczęli więc zadawać pytanie:
Czy delikatny, kontrolowany dotyk może wspierać rozwój tych dzieci?
Badania Tiffany Field
Jedną z badaczek, która szczególnie przyczyniła się do rozwoju badań nad dotykiem u niemowląt, jest Tiffany Field.
W swoich pracach analizowała wpływ delikatnego masażu na wcześniaki.
Wyniki wielu badań wskazywały, że dzieci poddawane regularnemu, spokojnemu masażowi:
szybciej przybierały na wadze,
lepiej regulowały temperaturę ciała,
wykazywały większą aktywność i gotowość do kontaktu,
często mogły wcześniej opuścić szpital.
Mechanizm tego działania nie jest związany wyłącznie z samym dotykiem skóry.
Dotyk wpływa na układ nerwowy, poziom stresu i sposób, w jaki organizm wykorzystuje energię potrzebną do rozwoju.
Dotyk jako wsparcie rozwoju
Te badania pokazują coś ważnego.
Dotyk nie jest jedynie reakcją emocjonalną rodzica na dziecko.
Jest również jednym z bodźców, które pomagają organizmowi regulować podstawowe procesy.
To dlatego kontakt skóra do skóry, obecność rodzica i spokojny dotyk są dziś tak ważnymi elementami opieki neonatologicznej.
Czego te badania uczą nas o człowieku?
Historia wcześniaków pokazuje coś uniwersalnego.
Nasz organizm od początku życia korzysta z dotyku jako narzędzia regulacji.
Ta potrzeba nie znika wraz z dorastaniem.
Zmienia się tylko forma.
Dorosły człowiek nie potrzebuje już tego samego rodzaju opieki, ale nadal reaguje na bezpieczny kontakt fizyczny.
Bo dotyk nie jest potrzebą dzieci.
Jest potrzebą człowieka.
Źródło:
Field, T. (2010). Touch for socioemotional and physical well-being: A review.
